Gięcie blachy na wymiar: jak zamówić, żeby detal pasował

Gięcie blachy na wymiar zaczyna się od rysunku, który mówi, który wymiar i z której strony. Opisujemy, co wpisać w zapytaniu i jakich błędów unikać.

Opublikowano w kategorii Poradniki. Autor: Adam Wojtczak.

Gięcie blachy na wymiar: dłoń operatora przy detalu w narzędziu prasy, stempel nad matrycą V.
Gięcie detalu w narzędziu prasy krawędziowej. Hala ECAD.

Gięcie blachy na wymiar brzmi prosto, ale „na wymiar” bywa rozumiane na kilka sposobów. Jedni mają na myśli długość półki, inni wymiar gabarytowy, jeszcze inni odległość między dwoma otworami. Źle opisany wymiar daje detal, który wygląda dobrze i nie pasuje. Poniżej piszemy, jak zamówić gięcie blachy na wymiar, żeby wycena i wykonanie szły bez pytań.

  • Prasa 7050500 kNdługość gięcia 1530 mm
  • Prasa 31301300 kNdługość gięcia 3230 mm
  • Ilośćod 1 sztukipo serię
  • MateriałTwój lub naszatest 3.1 do materiału z naszego zakupu

Co znaczy gięcie blachy na wymiar

Gięcie to nie tylko kąt. O tym, czy detal pasuje, decyduje wymiar po zagięciu, mierzony od konkretnej krawędzi. Dlatego sam szkic z wymiarem ogólnym to za mało. Potrzebujemy wiedzieć, od czego ten wymiar liczysz.

Wyginanie blachy na wymiar odbywa się z płaskiego wykroju. Wykrój liczy się tak, żeby po zagięciu detal osiągnął wymiary z rysunku. Jeśli rysunek jest jednoznaczny, rozwinięcie wychodzi bez zgadywania.

Jak wymiarować detal gięty

Wymiar zewnętrzny czy wewnętrzny

To najczęstsze źródło nieporozumień. Wymiar zewnętrzny mierzysz po zewnętrznej stronie zagięcia, wewnętrzny po wewnętrznej stronie zagięcia, od strony stempla. Przy pojedynczej półce różnica to grubość blachy, a przy profilu U mierzonym w poprzek dwie grubości. Przy blasze 3 mm to już 6 mm.

Pojedyncza półka: wymiar zewnętrzny i wewnętrzny Przekrój kątownika. Wymiar zewnętrzny półki jest większy od wewnętrznego o grubość blachy. zewn. wewn. t t = grubość blachy

Pojedyncza półka. Wymiar zewnętrzny i wewnętrzny różnią się o jedną grubość blachy.

Profil U: wymiar zewnętrzny i wewnętrzny Przekrój profilu U. Wymiar zewnętrzny jest większy od wewnętrznego o dwie grubości blachy. wewn. zewn. t

Profil U w poprzek. Różnica to dwie grubości. Przy blasze 3 mm to już 6 mm.

Schemat poglądowy przekroju, nie w skali. Pomarańczowa linia to wymiar zewnętrzny, szara wewnętrzny.

Wymiar półki od krawędzi

Półkę wymiaruj od krawędzi, którą da się zmierzyć na gotowym detalu. Podaj, czy wymiar sięga do krawędzi zagięcia, czy do teoretycznego przecięcia płaszczyzn. Oba warianty są w użyciu, ale dają inne wykroje.

Zwróć też uwagę na minimalną półkę. Zbyt krótka półka nie wejdzie w matrycę. Orientacyjne wartości są w tabeli gięcia, więc nie powtarzamy ich tutaj.

Rysunek zagięcia blachy z łukiem wewnętrznym i zewnętrznym oraz grubością materiału.
Promień wewnętrzny i zewnętrzny zagięcia. Rysunek z archiwum ECAD.

Kąt, promień i rozwinięcie

Podczas gięcia materiał po zewnętrznej stronie się wydłuża, a po wewnętrznej ściska. Dlatego długość wykroju nie jest sumą długości półek. Zależy od grubości, materiału, kąta i promienia gięcia. Pojęcie, które to opisuje, to współczynnik K, czyli położenie warstwy neutralnej w grubości blachy.

Nie musisz go liczyć. Rozwinięcie przygotowujemy z Twojego modelu 3D lub z rysunku, a program gięcia powstaje w SigmaBEND. Ty podajesz wymiary gotowego detalu, kąty i promień, jeśli ma znaczenie. Jeśli promień nie jest krytyczny, napisz, że dopuszczasz promień wynikający z doboru narzędzi. Dobór promienia do grubości opisujemy na stronie gięcie blach.

Więcej o projektowaniu samego detalu (promienie, otwory przy linii gięcia, kolejność gięć) opiszemy w osobnym poradniku. Tu zostajemy po stronie zamawiającego.

Tolerancje: co wpisać na rysunku

Wpisz tolerancje tylko tam, gdzie naprawdę są potrzebne. Każdy wymiar z wąską tolerancją to pytanie przy wycenie. Wymiary swobodne zostaw bez tolerancji albo z ogólną normą w tabelce rysunku.

Wskaż, które wymiary są funkcjonalne: pasowanie do innej części, rozstaw otworów montażowych, kąt współpracujący. My zapytamy, jeśli tolerancja wymaga ustaleń, na przykład gdy wymiar łączy dwa zagięcia. Tolerancje gięcia zależą od materiału, grubości i geometrii detalu, dlatego ustalamy je przy wycenie.

Kierunek gięcia i strona widoczna

Napisz, w którą stronę ma być zagięcie i która strona blachy jest widoczna. To ważne przy blasze szczotkowanej, lakierowanej albo z folią ochronną, bo kontakt ze stemplem i matrycą może pozostawić ślady na powierzchniach detalu. Wskaż stronę widoczną i wymagania dotyczące jej ochrony. Przy detalu, który po zagięciu wygląda tak samo z obu stron, wystarczy zdanie „strona dowolna”.

Oznacz też, czy kierunek walcowania blachy ma znaczenie. Jeśli ma, zaznacz go strzałką na rysunku. Przy materiałach o wyraźnym kierunku włókien gięcie wzdłuż i w poprzek zachowuje się różnie. Blachy z folią ochronną gniemy z folią, więc strona widoczna zostaje chroniona.

Cięcie, gratowanie i gięcie w jednym zleceniu

Wykrój do gięcia nie musi być osobnym zamówieniem. Tniemy, gratujemy i gniemy w jednym zleceniu, a potem możemy spawać albo obrabiać CNC. Zyskujesz jednego wykonawcę i jeden zestaw rysunków.

Wykroje tniemy laserem. Więcej o procesie na stronie cięcie laserowe. Format plików i przygotowanie DXF opisuje osobny wpis: jak przygotować plik do cięcia laserem i gięcia.

Co wpisać w zapytaniu o gięcie blachy na zamówienie

Gięcie blachy na zamówienie wyceniamy na podstawie modelu lub dokumentacji. Żeby odpowiedź była konkretna, podaj:

Lista kontrolna do zapytania

  • materiał i gatunek, na przykład stal S235 albo nierdzewna 1.4301
  • grubość blachy
  • ilość: jedną sztukę, serię albo kilka wariantów
  • wymiar zewnętrzny czy wewnętrzny, zaznaczony na rysunku
  • kąty, a promień tylko wtedy, gdy jest krytyczny
  • stronę widoczną i kierunek gięcia
  • atest 3.1, jeśli go potrzebujesz (wydajemy go do materiału z naszego zakupu)
  • czy materiał jest Twój. Materiał klienta przyjmujemy.

Ceny nie podajemy z góry. Zależy od materiału, grubości, liczby gięć, liczby sztuk i dodatkowych operacji. Szczegóły są na stronie od czego zależy cena cięcia i gięcia.

Typowe błędy zamówień

Błąd, skutek i sposób uniknięcia
BłądSkutekJak uniknąć
Wymiar bez oznaczenia stronyDetal o kilka milimetrów za duży lub za małyOpisz „zewn.” albo „wewn.” przy każdym wymiarze
Za krótka półkaNie da się jej zagiąć w standardowej matrycySprawdź wartości w tabeli gięcia
Otwór za blisko linii gięciaOtwór się deformuje, owalizujeOdsuń otwór od gięcia albo zapytaj nas o wykonanie po gięciu
Brak informacji o kierunkuZagięcie w złą stronę lub ślady na stronie widocznejNarysuj widok po gięciu i zaznacz stronę widoczną
Wąska tolerancja na wszystkimPytania i dłuższa wycenaTolerancje tylko przy wymiarach funkcjonalnych
Brak informacji o materiale klientaRozbieżność w grubości lub gatunkuNapisz, czy materiał jest Twój i jaki ma atest

Od jednej sztuki po serię

Gniemy od jednej sztuki po serię. Przy pojedynczej sztuce liczy się czas przygotowania, przy serii powtarzalność. Dlatego napisz, czy to prototyp, czy zamówienie powtarzalne, i czy planujesz kolejne partie. Pomoże to ustawić program i narzędzia na dłużej.

Przy serii warto zatwierdzić pierwszą sztukę. Gdy jest taka potrzeba, przygotowujemy ją do akceptacji przed resztą partii.

Seria giętych detali ułożona na paletach.
Seria giętych detali na paletach. Hala ECAD.

Długie detale

Gniemy na prasie Trumpf TruBend 7050: 500 kN, długość gięcia 1530 mm. Na całej długości zegnie stal konstrukcyjną do ok. 4 mm, grubsze blachy na krótszym odcinku. Obok niej pracuje druga prasa, Trumpf TruBend 3130 (3230 mm, 1300 kN), więc gniemy także dłuższe detale, do 3230 mm. Pełne parametry pras są na stronie gięcie blach.

Operator przy prasie krawędziowej Trumpf TruBend 7050.
Praca na prasie Trumpf TruBend 7050. Hala ECAD.

Najczęściej zadawane pytania

Czy możecie giąć z mojej blachy?

Tak. Materiał klienta przyjmujemy. Podaj gatunek i grubość, żeby sprawdzić je przed gięciem.

Jaka jest maksymalna długość gięcia?

Do 3230 mm na prasie Trumpf TruBend 3130. Prasa Trumpf TruBend 7050 gnie na długości do 1530 mm.

Czy wytniecie wykrój?

Tak. Tniemy, gratujemy i gniemy w jednym zleceniu, więc wykrój przygotujemy sami.

Czy wystarczy rysunek PDF?

Często tak, jeśli ma wymiary, kąty i oznaczenia stron. Model 3D (STEP, IGES) skraca wycenę. Formularz przyjmuje też DXF, DWG i zdjęcia.

Czy przyjmujecie pojedyncze sztuki?

Tak. Wykonujemy od jednej sztuki po serię.